Ngày 17/1/2026 vừa qua, tại London đã diễn ra một cuộc biểu tình chống dự án “siêu đại sứ quán” của Trung Quốc (Chinese mega embassy, hay super embassy).
Đây là biểu tình lần thứ 9 và lần cuối cùng trước khi chính phủ Anh ra quyết định chính thức vào ngày 20/1 sắp tới.
Ai có mặt hôm biểu tình?
Cuộc biểu tình diễn ra ngay trước Royal Mint Court, trước đây là nền đất của Sở Đúc tiền Hoàng gia (Royal Mint) của Vương quốc Anh và dự định biến thành mega embassy cho Trung Quốc.
Hàng trăm người có mặt tại cuộc biểu tình. Theo tôi quan sát, đa phần là người gốc Á: người Hồng Kông, Tây Tạng, Uyghur, và người Trung Hoa bất đồng chính kiến. Ngoài đại diện các cộng đồng này, trong số các diễn giả còn có các nghị sĩ như Danny Kruger (Đảng Reform), Bobby Dean (Đảng Liberal Democrats), Ngài Iain Duncan Smith (Đảng Conservative), và đáng chú ý nhất là Kemi Badenoch, lãnh đạo Đảng Conservative đối lập.
Riêng bà Badenoch nói mình từng lớn lên trong một đất nước không tự do (Nigeria) và hoàn toàn hiểu cảm xúc những người có mặt biểu tình, những người từng bị chính phủ Trung Cộng đàn áp và tiếp tục bị đàn áp xuyên biên giới. Mega embassy sẽ là mối đe dọa cho an ninh quốc gia, và cho tất cả những người tỵ nạn, người bất đồng chính kiến, người đã chỉ trích Trung Cộng.
Đoàn biểu tình hô vang “No to Chinese mega embassy!”, “Mega embassy, mega mistake”, “Protect our country, protect our security”, “Shame on you!”…
Vì sao chống mega embassy?
Thứ nhất, đây là một mảng đất mang tính lịch sử, trong thế kỷ 19 có chứa Sở Đúc tiền Hoàng gia và trước đó là Tu viện Eastminster. Nằm sát Tháp London và Cầu tháp (Tower Bridge).
Rộng 20.000 mét vuông, nó cũng sẽ trở thành đại sứ quán lớn nhất của Trung Quốc tại châu Âu.
Thứ hai, từ nhiều năm nay, các nhà báo, nhà hoạt động, và tổ chức nhân quyền đã cáo buộc chính phủ Trung Quốc đàn áp xuyên quốc gia: trà trộn khắp nơi, sách nhiễu người bất đồng chính kiến, theo dõi sinh viên, tạo áp lực lên các trường đại học Anh, làm gián điệp, ăn cắp thông tin, v.v. Khu phức hợp này có thể trở thành căn cứ để hoạt động gián điệp; đe dọa, theo dõi, thậm chí tra tấn công dân Anh ngay giữa lòng thủ đô London. Ngay tại buổi biểu tình, những người tổ chức cũng phải cảnh báo mọi người cẩn thận vì chính quyền Trung Quốc chắc chắn gửi hình tới chụp hình, ghi âm người biểu tình.
Theo tờ Telegraph đưa tin, bản vẽ cũng cho thấy mega embassy có 208 căn phòng bí mật và một buồng kín—không biết cho mục đích gì. Tháng 8/2025, Phó Thủ tướng Angela Rayner đã đặt câu hỏi về những khu vực bí mật này, nhưng không nhận được câu trả lời.
Thứ ba, nếu được thông qua, mega embassy của Trung Quốc sẽ nằm ngay vị trí quan trọng, sát khu tài chính của London, và sát các tuyến cáp truyền tải dữ liệu quan trọng. Theo tờ Telegraph, bà Alicia Kearns, Bộ trưởng An ninh Quốc gia thuộc phe đối lập, cho biết điều này sẽ cho phép Trung Cộng tạo “chiến tranh kinh tế ngay tại trung tâm hệ thống thần kinh trung ương của cơ sở hạ tầng vô cùng quan trọng của quốc gia.”
Hệ thống cáp quang không chỉ thuộc các công ty Anh Quốc (như BT Openreach, Colt Technologies, v.v.) mà cả công ty Hoa Kỳ (như Verizon Business).
Giáo sư Alan Woodward, chuyên gia an ninh ở Đại học Surrey, cho biết “Hoạt động gián điệp không chỉ xoay quanh bí mật quốc gia. Tình báo kinh tế là một phần quan trọng trong nhiệm vụ của các cơ quan tình báo nước ngoài.”
Theo BBC đưa tin, một loạt nghị sĩ Anh—bao gồm một số thành viên của chính Đảng Labour—kêu gọi Thủ tướng Keir Starmer bác bỏ dự án mega embassy của Trung Cộng vì lý do an ninh.
Thứ tư, chính cư dân ở Royal Mint Court cũng phản đối kế hoạch này, vì có thể bị đẩy đi.
Ngày 20/1/2026 sắp tới, sau nhiều trì hoãn từ năm 2018, chính phủ Anh sẽ ra quyết định về dự án mega embassy. Để xem họ sẽ làm gì.
Hải Di Nguyễn
MỘT SỐ HÌNH ẢNH CUỘC BIỂU TÌNH
(toàn bộ hình do tác giả chụp)
