Tháng 2/2026, lịch ngoại giao của Việt Nam diễn ra theo một trật tự đáng chú ý: đặc phái viên Lê Hoài Trung sang Bắc Kinh 3–4/2; quan chức cao cấp Mỹ Michael G. DeSombre thăm Hà Nội 12–14/2; và từ 18–20/2, Tổng Bí thư Tô Lâm dự kiến tham dự cuộc họp của Hội đồng Hòa bình (Board of Peace) do Tổng thống Donald J. Trump đề xuất, tổ chức tại United States Institute of Peace (USIP) ở Washington DC.
Bề ngoài, đó là “ngoại giao cây tre”.
Nhưng thực chất, đây là bài test đầu tiên của “kỷ nguyên mới” trong một thế giới đang tái cấu trúc nhanh hơn bất kỳ thời điểm nào sau Chiến tranh Lạnh.
Vì sao 18–20/2 quan trọng?
Vì 2026 là năm bản lề.
Đại hội XIV đặt mục tiêu tăng trưởng hai con số từ 2026.
Nếu đạt 10% trở lên, Việt Nam bước vào chu kỳ tăng tốc mới.
Nếu chỉ quanh 7–8%, những câu hỏi về cải cách thể chế, năng suất và sức bền mô hình tăng trưởng sẽ nổi lên mạnh mẽ.
Vấn đề không chỉ là con số.
Vấn đề là niềm tin.
Niềm tin của:
• Giới đầu tư nước ngoài
• Tầng lớp trung lưu đô thị
• Thế hệ trẻ bước vào thị trường lao động
Trong chính trị hiện đại, niềm tin kinh tế chính là nền tảng của ổn định xã hội.
Thuế quan: Con số nhỏ, hệ quả lớn
Chênh lệch 3–5% thuế nghe có vẻ kỹ thuật.
Nhưng với một nền kinh tế phụ thuộc xuất khẩu như Việt Nam, nó có thể kéo tăng trưởng xuống 1–2 điểm phần trăm.
15% có thể giữ nhịp 9–10%.
18% có thể đẩy về 8%.
20% khiến mục tiêu hai con số trở nên không thực tế.
Nhưng cần nói rõ: thuế không tự động tạo khủng hoảng.
Điều nguy hiểm hơn là tâm lý thị trường.
Nếu nhà đầu tư tin Việt Nam vẫn là mắt xích chiến lược trong tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu, dòng vốn sẽ ở lại.
Nếu họ xem Việt Nam chỉ là “trade surplus problem”, dòng vốn sẽ chậm lại — và đó mới là áp lực dài hạn.
Cân bằng Mỹ – Trung: Không có lựa chọn hoàn hảo
Mỹ là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam.
Trung Quốc là nguồn nguyên liệu và chuỗi cung ứng trung gian.
Hà Nội không thể chọn một, bỏ một.
Chuyến đi Bắc Kinh hôm đầu tháng nhằm giữ ổn định “hậu phương”.
Chuyến đi Washington tuần tới 18–20/2 nhằm bảo đảm “đầu ra”.
Đó không phải là đánh cược.
Đó là nghệ thuật giữ thế cân bằng trong một thế giới phân cực.
10% hay 8%: Có thật là sinh tử?
Tăng trưởng 10% giúp củng cố vị thế chính trị và tạo động lực cải cách.
Nhưng 8% không đồng nghĩa với sụp đổ.
Trong một hệ thống độc đảng, tính chính danh không chỉ đến từ tăng trưởng tuyệt đối, mà từ: ổn định xã hội, kiểm soát lạm phát, và kỷ luật nội bộ.
Điều đáng lo không phải là 8%.
Điều đáng lo là mất phương hướng cải cách.
Nếu tăng trưởng chậm lại mà không cải tổ năng suất, không nâng cấp công nghệ, không cải thiện môi trường pháp lý, Việt Nam mới thực sự đối mặt bẫy thu nhập trung bình.
Điều quyết định thật sự
Không phải một hợp đồng Boeing.
Không phải một bức ảnh bắt tay.
Cũng không phải một tuyên bố chung gì đó.
Điều quyết định là: Liệu Washington có xem Hà Nội là đối tác chiến lược dài hạn đáng tin cậy trong tái cấu trúc công nghiệp — hay chỉ là một đối tác thương mại nhất thời cần điều chỉnh thặng dư?
Nếu là đối tác chiến lược tin cậy, dư địa hợp tác vẫn rộng ngay cả khi thuế ở mức 18%.
Nếu không, 15% hôm nay vẫn có thể trở thành 25% ngày mai.
Bài test đầu tiên của “kỷ nguyên mới Tô Lâm”
18–20/2 không phải “được ăn cả ngã về không”.
Nhưng nó là phép thử năng lực điều hướng của lãnh đạo mới trong môi trường địa chính trị khắc nghiệt nhất trong 30 năm qua.
Việt Nam không đứng trước lựa chọn “10% hay sụp đổ”.
Việt Nam đứng trước câu hỏi lớn hơn: Làm sao duy trì tăng trưởng cao mà không đánh mất cân bằng chiến lược?
Ba ngày tại Washington DC không quyết định tất cả.
Nhưng chúng sẽ cho thấy Việt Nam đang chủ động cầm lái… hay chỉ đang cố giữ thăng bằng giữa những cơn sóng lớn của trật tự thế giới mới.
Vũ Đức Khanh
12/2/2026
