Mục lục
Lời dịch giả: Chưa bao giờ trong lịch sử Hoa Kỳ lại có một vị tổng thống thích sử dụng quyền hành chánh để bãi nhiệm hoặc sa thải nhiều quan chức cao cấp trong chính quyền như ông Trump – kể cả các vị tưởng lãnh trong quân đội. Chỉ nội chức vụ Bộ trưởng Bộ Tư pháp đã có hơn 3 người hoặc tự ý từ nhiệm hoặc bị ông Trump cách chức. Lý do: họ không đủ trung thành với ông hoặc không triệt để tuân theo những ý chỉ và mong muốn trái với luật pháp của ông. (xin đọc Lời Kết ở cuối bài)
Trong nhiệm kỳ đầu tiên (2017–2021), Trump có hai Bộ trưởng Tư pháp được Thượng viện phê chuẩn:
- Từ Quyền Bộ trưởng cho đến Bộ trưởng Tư pháp bị ô.Trump bãi nhiệm:
Jeff Sessions: Trump đã sa thải Sessions vào tháng 11 năm 2018 bằng cách yêu cầu ông từ chức. Điều này diễn ra sau một năm Trump công khai chỉ trích quyết định của ông Sessions về việc tự ý rút lui khỏi cuộc điều tra liên quan đến sự can thiệp của Nga trong cuộc bầu cử năm 2016.
Jeffrey Rosen tuy không bị sa thải, mặc dù có thông tin cho thấy ông Trump đã cân nhắc việc này trong những tuần cuối cùng của nhiệm kỳ đầu tiên.
Mâu thuẫn: Ông Trump cảm thấy bất mãn với ông Rosen vì ông này từ chối sử dụng Bộ Tư pháp để điều tra hoặc lật ngược kết quả cuộc bầu cử năm 2020 khi ông Biden thắng cử Tổng Thống.
Kế hoạch cách chức: Theo các báo cáo, ông Trump đã lên kế hoạch thay thế ông Rosen với ông Jeffrey Clark—một quan chức thuộc Bộ Tư pháp, người sẵn sàng ủng hộ các cáo buộc gian lận bầu cử của ông Trump.
Lý do ông Rosen vẫn tại vị: Cuối cùng, ông Trump đã phải nhượng bộ trong một cuộc họp đầy thử thách, sau khi các lãnh đạo cấp cao của Bộ Tư pháp đe dọa sẽ đồng loạt từ chức nếu ông Trump cách chức Rosen.
Sự ra đi: Ông Rosen tiếp tục giữ chức vụ cho đến ngày 20 tháng 1 năm 2021, thời điểm nhiệm kỳ của ông kết thúc một cách tự nhiên cùng với toàn bộ chính quyền.
William Barr: Barr từ chức vào tháng 12 năm 2020, khoảng một tháng sau cuộc bầu cử năm 2020. Mặc dù việc ông ra đi diễn ra sau những bất đồng với Trump về các cáo buộc gian lận bầu cử Tổng thống trên diện rộng.
Sally Yates: người giữ chức Bộ trưởng Tư pháp lâm thời từ chính quyền Obama, vào tháng 1 năm 2017 sau khi bà từ chối bảo vệ sắc lệnh hành pháp của ông về lệnh nhập cư.
Nhiệm kỳ thứ hai (2025–nay) Tính đến đầu tháng 4 năm 2026, Trump đã cách chức một Bộ trưởng Tư pháp, không kể vụ đề cử Matt Gaetz vào chức vụ Bộ trưởng Tư pháp: Ông Gaetz đã từ chức dân biểu Quốc hội để tập trung vào việc chuẩn bị cho việc được đề cử vào vị trí lãnh đạo Bộ Tư pháp quốc gia, một chức vụ cần phải được Thượng viện phê chuẩn.
Cuộc điều tra của Ủy ban Đạo đức Hạ viện: Việc từ chức nhằm mục đích chấm dứt cuộc điều tra của Ủy ban Đạo đức Hạ viện liên quan đến các cáo buộc về hành vi quấy rối tình dục, sử dụng ma túy trái phép và nhận quà không phù hợp. Do ông Gaetz không còn là thành viên Quốc hội, ủy ban đã mất thẩm quyền xử lý ông. Sau đó Matt Gaetz đã rút lui vì xác suất được phê chuẩn không khả quan.
Pam Bondi: Trump đã sa thải bà Bondi vào ngày 2 tháng 4 năm 2026, sau khoảng 14 tháng tại nhiệm. Các báo cáo cho thấy Trump không hài lòng với cách bà xử lý các hồ sơ liên quan đến cuộc điều tra Jeffrey Epstein và việc bà bị cho là thiếu nhanh nhạy trong việc truy tố các đối thủ chính trị của ông.
Todd Blanche: Phó Bộ trưởng Tư pháp đã được bổ nhiệm làm Bộ trưởng Tư pháp lâm thời sau khi bà bị cách chức.
Pam Bondi, một người gắn kết với Trump từng đứng đầu cuộc cải tổ Bộ Tư pháp, đã bị cách chức Bộ trưởng Tư pháp
Tác giả: ALANNA DURKIN RICHER, ERIC TUCKER, MICHAEL BALSAMO và MICHELLE L. PRICE
WASHINGTON (AP) — Hôm thứ Năm tổng thống Donald Trump cho biết bà Pam Bondi đã bị ông cách chức Bộ trưởng Tư pháp, chấm dứt nhiệm kỳ đầy sóng gió của một người tôi trung thành đã đảo lộn truyền thống độc lập với Nhà Trắng của Bộ Tư pháp, bà Bondi giám sát việc sa thải quy mô lớn các nhân viên lão thành, và hành động quyết liệt điều tra những kẻ được coi là kẻ thù của tổng thống đảng Cộng hòa.
Vụ ra đi của bà Bondi xảy ra sau nhiều tháng bị giám sát về tư cách Bộ Tư pháp xử lý các hồ sơ liên quan đến cuộc điều tra buôn bán tình dục của Jeffrey Epstein và những nỗ lực không thành nhằm đáp ứng các yêu cầu không lay chuyển của Trump về các vụ án hình sự chống lại các đối thủ của ông. Khi sự bực bội của Trump ngày càng gia tăng, ông bắt đầu bàn thảo riêng tư về việc sa thải Bondi, theo những người am hiểu về vấn đề này.
“Pam Bondi là một người yêu nước Mỹ vĩ đại và một người bạn trung thành, người đã tận tụy phục vụ với tư cách là Bộ trưởng Tư pháp của tôi trong suốt năm qua,” Trump cho biết trong một tuyên bố. Ông nói “Chúng tôi yêu mến Pam, và cô ấy sẽ chuyển sang một công việc mới rất cần thiết và quan trọng trong lĩnh vực tư nhân, sẽ được công bố vào một ngày gần đây.”
Trump đã bổ nhiệm Phó Tổng chưởng lý Todd Blanche, trước đây là một trong những luật sư riêng của ông, làm Tổng chưởng lý tạm thời. Ba nguồn tin am hiểu về vấn đề này cho Associated Press biết vào thứ Năm rằng ông đã thảo luận riêng về việc chọn Lee Zeldin, người đứng đầu Cục Bảo vệ Môi trường, làm ứng viên chính thức.
Trong tuyên bố của mình, Bondi gọi chức vụ này là một “vinh dự của một đời người” và cho biết bà sẽ làm việc trong tháng tới để bàn giao vai trò này cho ông Todd Blanche.
Bondi nhậm chức cách đây 14 tháng, cam kết sẽ không đem chính trị vào Bộ Tư pháp. Tuy nhiên, bà tích cực nhanh chóng bắt tay thực hiện mệnh lệnh của Trump, dành cho ông những lời ca ngợi nồng nhiệt tại các phiên điều trần Quốc hội và các sự việc với Nhà Trắng, sa thải các công tố viên bị coi là không đủ trung thành với tổng thống và mở các cuộc điều tra nhằm vào các đối thủ chính trị của ông. Sự hỗn loạn gay gắt này đã góp phần khiến hàng trăm nhân viên từ chức, với những hành động phá vỡ quy tắc khiến người ta lo ngại rằng bộ này đang bị sử dụng như một công cụ để thúc đẩy lợi ích cá nhân và chính trị của Trump.
“Pam Bondi trong vai trò vai trò giám sát dùng Bộ Tư pháp như vũ khí, một điều chưa từng có tiền lệ, khiến pháp quyền của đất nước chúng ta bị bại liệt,” Thượng nghị sĩ Adam Schiff, một đảng viên Dân chủ bang California, cho biết.
Bondi bác bỏ các cáo buộc rằng bà đã chính trị hóa Bộ Tư pháp và cho biết sứ mệnh của bà là khôi phục uy tín của cơ quan này sau những hành động lạm quyền của chính quyền Dân chủ dưới thời Tổng thống Joe Biden, gồm hai vụ kiện hình sự liên bang chống lại Trump. Những người ủng hộ Bondi cho rằng bà đã nỗ lực định hướng lại Bộ để đối phó hiệu quả hơn với vấn đề nhập cư trái phép và tội phạm bạo hành, đồng thời mang lại những thay đổi cần thiết cho một cơ quan mà họ cho là đã có mục tiêu không công bằng nhắm vào những người bảo thủ.
Bao che, ủng hộ và bảo vệ tổng thống
Tuy nhiên, việc Bondi công khai bao che tổng thống đã đánh dấu một sự thay đổi rõ ràng so với các tiền nhiệm của bà, những người thường cố gắng duy trì khoảng cách minh bạch với Nhà Trắng nhằm bảo vệ tính khách quan trong các cuộc điều tra và truy tố. Bà Bondi tự đặt mình vào vị trí người ủng hộ và bảo vệ chính của Trump, ca ngợi và bảo vệ ông trong các phiên điều trần quốc hội, đồng thời treo một tấm liễn có hình ông trên mặt tiền trụ sở Bộ Tư pháp.
Bà kêu gọi chấm dứt việc “lạm dụng” cơ quan thi hành pháp luật mà bà cho rằng đã xảy ra dưới thời chính quyền Biden, mặc dù Bộ trưởng Tư pháp của Biden, ông Merrick Garland, và Jack Smith, công tố viên đặc trách đã khởi tố hai vụ án chống lại Trump, đều khẳng định họ đã tuân theo sự thật, bằng chứng và pháp luật trong quá trình ra quyết định. Trong khi đó, các người phê bình bà Bondicho rằng chính bà mới là người đã chính trị hóa cơ quan này.
“Bà đã biến Bộ Tư pháp của công dân thành công cụ trả thù của Trump,” Hạ nghị sĩ Jamie Raskin bang Maryland, thành viên cấp cao nhất của Đảng Dân chủ trong Ủy ban Tư pháp Hạ viện, phát biểu tại một phiên điều trần vào tháng 2.
Bà Bondi đã có một màn trình diễn gay gắt nhưng ít câu trả lời cụ thể tại phiên điều trần đó, khi bà tức giận mắng chửi các nhà lập pháp Dân chủ bằng những lời lẽ xúc phạm và ca ngợi Trump vì sự tăng trưởng của thị trường chứng khoán — “Chỉ số Dow hiện đã vượt quá 50.000!” —- đồng thời công khai thể hiện sự đồng điệu với một tổng thống mà bà mô tả là nạn nhân của các cuộc điều tra và đàn hạch trong quá khứ.
Ngay cả các thành viên Đảng Cộng hòa cũng bắt đầu thách thức bà, với Ủy ban Giám sát Hạ viện do Đảng Cộng hòa lãnh đạo tháng trước đã ban hành trát đòi bà phải xuất hiện để tham gia một cuộc phỏng vấn kín về các tài liệu liên quan đến Epstein.
Dưới sự lãnh đạo của Bondi, Bộ này đã mở các cuộc điều tra nhằm vào một loạt đối thủ của Trump, gồm Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Jerome Powell, Tổng chưởng lý New York Letitia James, cựu Giám đốc FBI James Comey và cựu Giám đốc CIA John Brennan. Các vụ truy tố gây chú ý đối với Comey và James chỉ tồn tại trong thời gian ngắn vì chúng nhanh chóng bị bác bỏ bởi một thẩm phán, người phán quyết rằng công tố viên khởi xướng các vụ án này đã được bổ nhiệm trái pháp luật.
Trump nhiều lần ca ngợi và bảo vệ Bondi công khai nhưng cũng thể hiện sự thiếu kiên nhẫn với nỗ lực của Tổng chưởng lý trong việc đáp ứng yêu cầu của ông về việc truy tố các đối thủ của Trump. Trong một bài đăng trên mạng xã hội đặc biệt vào năm ngoái, Trump kêu gọi Bondi nhanh chóng truy tố các đối thủ của ông, như James và Comey, nói với bà: “Chúng ta không thể chậm trễ thêm nữa, điều này đang phá hủy tiếng tăm và uy tín của chúng ta.”
Dưới sự giám sát của Bondi đã chứng kiến làn sóng ra đi của hàng ngàn nhân viên kỳ cựu— từ chuyện sa thải đến các vụ tự nguyện từ chức—của các luật sư đã truy tố các vụ tấn công cảnh sát bằng vũ lực tại Điện Capitol ngày 6/1/2021; nhắm vào các nhân viên công vụ thực thi pháp luật về môi trường, quyền công dân và đạo đức; các công tố viên chống khủng bố; và những nhân vật khác.
Xử lý vụ Epstein một cách vụng về
Bà gặp khó khăn trong việc khắc phục những sai lầm ban đầu liên quan đến các tài liệu về Epstein, điều này khiến phe bảo thủ — những người mong đợi các thông tin chấn động của chính phủ về vụ án — cảm thấy tức giận.Trong một cuộc phỏng vấn trên kênh Fox News năm 2025 chính bà đã góp phần vào “cỗ máy thuyết âm mưu” khi đề cập đến “danh sách thân chủ” của Epstein đang nằm trên bàn giấy đang được bà xem xét. Bộ Tư pháp sau đó thừa nhận rằng không có tài liệu nào như vậy tồn tại.
Bà Bondi bị chế giễu vì hành vi phân phát các tập hồ sơ Epstein cho quan chức bảo thủ Nhà Trắng có ảnh hưởng chỉ để sau đó lộ ra rằng các tài liệu đó không chứa bất kỳ một thông tin mới nào mặc dù đã hứa sẽ công bố thêm hồ sơ, Bộ Tư pháp vào tháng 7 cho biết sẽ không công bố thêm, khiến Quốc hội phải thông qua một dự luật buộc cơ quan này phải làm vậy. Cuối cùng, Bộ này cho biết đã tuân thủ nghĩa vụ của mình bằng cách công bố hàng triệu tài liệu khác.
Jess Michaels, một nạn nhân của Epstein đã đến Điện Capitol năm ngoái để thúc đẩy việc công bố các tài liệu, cho biết cô đã lạc quan khi Bondi nhậm chức nhưng mất tin tưởng sau khi bà Bondi phân phát các tập tài liệu tại Nhà Trắng.
“Tôi nghĩ bà ấy có cơ hội để trở nên một người hùng và thực sự cư xử đúng đắn với các nạn nhân của bạo lực tình dục và buôn người, nhưng bà ấy đã không làm như vậy,” cô Michaels nói qua điện thoại. “Thật đáng phẫn nộ, những chuyện sai lầm mà bà ta đã vi phạm.”
Những sai lầm trong việc xử lý hồ sơ Epstein đã dẫn đến những sự chỉ trích gay gắt công khai của bà Susie Wiles, Chánh văn phòng Nhà Trắng một người bạn thân của bà Bondi, người đã nói với Vanity Fair rằng Tổng chưởng lý “hoàn toàn thất bại.” Việc Bộ Tư pháp công bố hàng triệu trang tài liệu về vụ Epstein không làm giảm bớt sự chỉ trích, khiến một ủy ban Hạ viện, với sự ủng hộ của năm nghị sĩ Cộng hòa, phải triệu tập Bondi để trả lời các câu hỏi có tuyên thệ (sẽ bị liên lụy nếu man khai).
Bà Bondi, người đã bào chữa cho Trump trong phiên tòa luận tội đầu tiên của ông, là lựa chọn thứ hai của ông để lãnh đạo Bộ Tư pháp quốc gia, được chọn cho vai trò này sau khi cựu Hạ nghị sĩ Matt Gaetz của Florida phải rút tên khỏi danh sách ứng viên vì những cáo buộc buôn bán tình d Bục.
Lời Kết
Riêng vụ sa thải bà Pam Bondi là một vụ đánh trống lãng nhiều hơn chuyện‘vắt chanh bỏ vỏ.’ Đuổi bà Bondi là cách ông Trump tạm thời làm đình trệ cuộc săn đuổi “minh bạch hồ sơ Epstein”. Vì không có một nguyên do chính đáng nào theo như tiêu chí và đòi hỏi (Lời dịch giả nêu trên) của ông Trump khiến ông phải cách chức bà. Của đáng tội, bà Pam Bondi đã áp dụng tất cả những đòn phép để vặn vẹo, tránh né chất vấn của Quốc hội nhằm khỏa lấp những sai trái trong vai trò điều tra của Bộ Tư Pháp bằng cách tạo ra những khoảng trống trong hồ sơ Epstein và chuyện bôi đen tên để bao che cho các thủ phạm.
Trong khi những thủ thuật của bà Bondi để chống đỡ các cuộc tấn công liên tục của phe chống đối vẫn không giải thoát ông Trump khỏi viễn tượng bị liên lụy nếu phe Dân chủ thắng thế áp đảo trong cuộc bầu cử (giữa nhiệm kỳ) sắp tới và hồ sơ Epstein sẽ được bạch hóa.
Trong khi cuộc tấn công Iran không rõ chiến lược của ông Trump khiến ông đang rối trí vì không có lối thoát thì chuyện đuổi bà Bondi là một cách trút bới gánh nặng đối nội để ông tìm lối ra ở Iran, trong một tình huống ít mất sĩ diện nhất. Chẳng phải tự dưng ông Trump lại nghe lời thủ tướng Netanyahu của Israel để tấn công Iran. Có lẽ khói lửa chiến tranh giúp làm hỏa mù che đậy hồ sơ Epstein lại không hẳn là giải đáp toàn hảo, khi vật giá cứ tiếp tục leo thang do thiếu hụt xăng dầu? Hay là chiến tranh không hồi kết sẽ giúp ảo mộng làm tổng thống thêm một nhiệm kỳ nữa là toan tính cuối cùng của ông Trump?
Nguyễn-Khoa Thái Anh
*Nguồn: Pam Bondi, a Trump loyalist who oversaw Justice Department upheaval, is out as his attorney general.
